ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರು ಡಿಲೀಟ್ ಆದ ತಕ್ಷಣ ಪೌರತ್ವ ರದ್ದಾಗಲ್ಲ:ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ

ನವದೆಹಲಿ: ಮತದಾರರ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಡಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪೌರತ್ವದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ರದ್ದಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ಮೌಖಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.
​ಪೌರತ್ವವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಅಂತಿಮ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಅಧಿಕಾರ ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ (ECI) ಇಲ್ಲ.

ಹೀಗಾಗಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರು ಕೈಬಿಟ್ಟಿರುವುದನ್ನೇ ನೆಪವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಾಗರಿಕರ ಮೂಲಭೂತ ಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
​ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯ ಕಾಂತ್, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಜಾಯ್‌ಮಾಲ್ಯ ಬಾಗ್ಚಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ವಿ. ಮೋಹನಾ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ತ್ರಿಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ಈ ಮಹತ್ವದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿತು.

​ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು

1)​ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತ ಅಧಿಕಾರ: ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 9, 10, 11 ಮತ್ತು 12 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪೌರತ್ವ ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ (ECI) ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲ. ಅದರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೇವಲ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತ.

2)​ಸವಲತ್ತುಗಳ ನಿರಾಕರಣೆ ತಪ್ಪು: ಹೆಸರು ಡಿಲೀಟ್ ಆಗಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪಡಿತರ (PDS), ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಯೋಜನೆಯಂತಹ ಜನಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಜಾತಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.

3)​ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳು: ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 34 ಲಕ್ಷ ಸಂತ್ರಸ್ತರ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳು ಇಲಾಖೆಯ ಮುಂದೆ ಧೂಳು ಹಿಡಿಯುತ್ತಿವೆ.

4)​34 ಲಕ್ಷ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳು ಬಾಕಿ: ಕೋರ್ಟ್ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದ ವಕೀಲರು
​ಅರ್ಜಿದಾರ ಪ್ರಸೆಂಜಿತ್ ಬೋಸ್ ಪರ ವಾದ ಮಂಡಿಸಿದ ಹಿರಿಯ ವಕೀಲ ಗೋಪಾಲ್ ಶಂಕರನಾರಾಯಣನ್, “ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಸುಮಾರು 34 ಲಕ್ಷ ಜನರ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳು ಇನ್ನೂ 19 ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣಗಳ (Appellate Tribunals) ಮುಂದೆ ಬಾಕಿ ಇವೆ.

ಇದರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 38,000 ಪ್ರಕರಣಗಳಷ್ಟೇ ಇತ್ಯರ್ಥವಾಗಿದ್ದು, ಶೇ. 70 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಜನರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸೇರಿಸಲು ಆದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳು ಬಾಕಿ ಇರುವಾಗಲೇ ಅಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರ ಜನರಿಗೆ ಪಡಿತರ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ” ಎಂದು ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.

​ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಬಾಗ್ಚಿ ಅವರು:
​”ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ ತಕ್ಷಣ ಪೌರತ್ವ ರದ್ದಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಂಶಯಾಸ್ಪದ ಪೌರತ್ವದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ತೆಗೆದಿದ್ದರೆ, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಆ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಪೌರತ್ವ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಸೂಕ್ತ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಅವರ ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕು” ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು.

​ಅರ್ಜಿದಾರರ ಮುಖ್ಯ ಬೇಡಿಕೆಗಳೇನು?
​ವಕೀಲೆ ನೇಹಾ ರತಿ ಅವರ ಮೂಲಕ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿರುವ ಈ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಜನಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿಸಲು ಹಲವು ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಕೋರಲಾಗಿದೆ:

1) ​ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಿಚಾರಣೆ: ಸಂತ್ರಸ್ತರು ಅಥವಾ ಅವರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಮೇಲ್ಮನವಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಮುಂದೆ ಖುದ್ದಾಗಿ ಹಾಜರಾಗುವ ಬದಲು ವಿಡಿಯೋ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕು.

2 ​ವಿಚಾರಣಾ ನೋಟಿಸ್: ವಿಚಾರಣೆಯ ನೋಟಿಸ್ ಅನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ 7 ದಿನಗಳ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಇ-ಮೇಲ್ ಮತ್ತು ಬಿಎಲ್‌ಒ (BLO) ಮೂಲಕ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ತಲುಪಿಸಬೇಕು.

3) ​ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸರಳ ಕೈಪಿಡಿ: ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಸುಲಭ ತಿಳುವಳಿಕೆಗಾಗಿ ಇಡೀ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸರಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯನ್ನು ಬಂಗಾಳಿ, ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು.

4) ​ಮಾಹಿತಿ ಬಹಿರಂಗ: ಪ್ರತಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವಾರು ಫಾರ್ಮ್-6 (ಹೆಸರು ಸೇರ್ಪಡೆ) ಮತ್ತು ಫಾರ್ಮ್-7 (ಹೆಸರು ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆ) ಅರ್ಜಿಗಳ ಸ್ವೀಕಾರ ಮತ್ತು ತಿರಸ್ಕಾರದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕು.

5) ​ಎಸ್‌ಒಪಿ ಬಿಡುಗಡೆ: ಏಪ್ರಿಲ್ 7, 2026 ರಂದು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸಮಿತಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿರುವ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ (SOP) ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು.

​ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪ್ರಕರಣದ ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇತರ ಅರ್ಜಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಂಟಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದೆ